B1: De twee hoofdsteden van Nederland

De hoofdstad van Nederland

Als je aan een buitenlander vraagt: "Wat is de hoofdstad van Frankrijk?", dan zegt hij direct: "Parijs". En de hoofdstad van Duitsland? "Berlijn". In de meeste landen is het simpel. De regering, het parlement en de koning zitten allemaal in de hoofdstad.

Maar in Nederland is de situatie ingewikkeld.

Als je door Den Haag loopt, zie je het Binnenhof. Daar werkt de minister-president. Je ziet er de ministeries en de ambassades van andere landen. Ook Koning Willem-Alexander werkt in Den Haag, in Paleis Noordeinde. Den Haag is het politieke hart van Nederland.

Toch is Den Haag niet de hoofdstad. Dat is Amsterdam. Hoe is die vreemde situatie ontstaan?

De Franse Tijd

 Om het antwoord te vinden, moeten we terug naar de geschiedenis. Naar het jaar 1806, om precies te zijn. In die tijd had de Franse keizer Napoleon veel macht in Europa. Hij maakte zijn broer, Lodewijk Napoleon, koning van Nederland.

Lodewijk Napoleon woonde eerst in Den Haag, maar hij vond die stad saai. Het was er winderig en hij vond de mensen niet zo aardig. Hij wilde naar een grotere, belangrijkere stad. Daarom besloot hij in 1808 te verhuizen naar Amsterdam.

Hij had natuurlijk een groot huis nodig. Hij zag het prachtige Stadhuis op de Dam en dacht: "Dat is een mooi paleis voor mij." Hij gooide het stadsbestuur eruit en maakte van het stadhuis het Koninklijk Paleis. Op dat moment werd Amsterdam officieel de hoofdstad.

Terug naar Den Haag, of toch niet? 

Toen de Fransen in 1813 weer vertrokken, werd Nederland weer onafhankelijk. De eerste Nederlandse koning, Koning Willem I, kwam aan de macht.

De regering besloot om terug te verhuizen naar Den Haag. Dat was al eeuwenlang de plek waar de regering zat. Maar Amsterdam bleef de grootste en rijkste stad van het land. De koning wilde de Amsterdammers niet boos maken. Daarom besloot hij: de regering gaat naar Den Haag, maar Amsterdam blijft de officiële hoofdstad.

Wat staat er in de wet? 

Sinds 1983 staat het ook heel duidelijk in de Nederlandse Grondwet. In artikel 32 staat dat de koning wordt beëdigd en ingehuldigd in "de hoofdstad Amsterdam".

Dit betekent dat Amsterdam eigenlijk een ceremoniële hoofdstad is. Als er een nieuwe koning of koningin komt, is het grote feest in Amsterdam (in de Nieuwe Kerk, naast de Dam). Maar zodra het feest voorbij is, gaat de koning weer gewoon aan het werk in Den Haag.

Dus, kort samengevat: In Den Haag wordt gewerkt en besloten. In Amsterdam wordt gefeest en gepronkt.

Moeilijke woorden

De regeringsstad: De stad waar de regering (politiek) werkt.

Het stadsbestuur: De mensen die de stad leiden (burgemeester en wethouders).

Onafhankelijk: Zelfstandig, niet de baas gespeeld door een ander land.

De Grondwet: De belangrijkste wet van een land (Constitution).

Ceremonieel: Alleen voor de vorm of voor plechtige momenten, niet voor het dagelijkse werk.

Gepronkt (pronken): Laten zien hoe mooi of belangrijk je bent (to show off).