Stel je voor: het is avond. Je loopt door een straat in een Nederlandse stad of dorp. Buiten is het donker, maar binnen in de huizen brandt het licht. Je kijkt naar de huizen en wat zie je? Je ziet alles!
De mensen zitten op de bank tv te kijken. Iemand eet een boterham aan de tafel. Een kat slaapt op de vensterbank. In veel landen doen mensen de gordijnen dicht als het donker wordt. Ze willen privacy. Maar in Nederland blijven de gordijnen vaak open. Waarom doen Nederlanders dat?
De belangrijkste reden heeft te maken met de cultuur. Nederlanders zeggen vaak: "Ik heb niets te verbergen."
Dit komt uit de geschiedenis, van het protestantse geloof. Vroeger was het belangrijk om te laten zien dat je een eerlijk leven leidde. Je deed geen verboden dingen. Als de gordijnen open waren, konden de buren zien dat je een goede burger was. Nu zijn veel mensen niet meer gelovig, maar de gewoonte is gebleven. Open gordijnen betekenen: wij zijn eerlijke mensen.
Er is nog een reden. Nederlanders zijn trots op hun huis. Ze vinden het belangrijk dat hun huis gezellig is.
Veel mensen zetten mooie dingen voor het raam. Een grote vaas met bloemen, een mooi beeldje of moderne lampen. De vensterbank is eigenlijk een soort etalage. Voorbijgangers mogen best zien hoe mooi en gezellig het binnen is. Het is een manier om te laten zien: "Kijk eens hoe fijn wij wonen."
Nederland heeft in de winter korte dagen. Het is vaak grijs en regenachtig weer. Nederlanders houden daarom erg van licht.
Als je de gordijnen dichtdoet, voelt het huis kleiner en donkerder. Door de gordijnen open te laten, komt er meer licht naar binnen (van de straatlantaarns) en voelt de kamer ruimer.
Tot slot is er nog de sociale controle. Vroeger was dit heel belangrijk. De buren hielden de straat in de gaten. Als iedereen naar buiten kon kijken, was de buurt veiliger.
En eerlijk is eerlijk: Nederlanders zijn ook een beetje nieuwsgierig. Als jij je gordijnen openlaat, kun je zelf ook goed naar buiten kijken. Je kunt zien wie er op straat loopt en wat de buren doen.
Als je door de straat loopt, mag je dan zomaar bij mensen naar binnen kijken? Ja en nee.
In het voorbijgaan even snel naar binnen kijken ("gluren") is heel normaal. Iedereen doet het. Maar stil blijven staan en echt lang naar binnen staren? Nee, dat is onbeleefd. Dus: kijken mag, maar loop wel door!
Moeilijke woorden
Verbergen: Iets verstoppen, zorgen dat niemand het ziet.
De vensterbank: De plank onder aan het raam (binnen in het huis).
De etalage: Het raam van een winkel waar je de spullen kunt zien die ze verkopen.
Nieuwsgierig: Graag alles willen weten en zien.
De sociale controle: Mensen in de buurt letten op elkaar en zorgen dat alles veilig blijft.
Gluren: Stiekem of kort ergens naar kijken (vaak naar binnen bij iemand).
Onbeleefd: Niet netjes.